Instytucje kultury mogą pozyskiwać środki finansowe na realizację programów operacyjnych. Otrzymują je w formie dotacji rozwojowej, która udzielana jest na podstawie umowy dotacji zawartej pomiędzy instytucją właściwą dla udzielenia dotacji a beneficjentami dotacji.
Kwota przyznanego dofinansowania uwzględnia część wydatków kwalifikowanych, która podlega refundacji ze środków funduszy strukturalnych. Dofinansowanie dokonywane jest poprzez:
- refundację części wydatków kwalifikowanych poniesionych wcześniej przez beneficjenta,
- przekazanie beneficjentowi całości dofinansowania w formie zaliczki w jednej lub kilku transzach,
- przekazanie beneficjentowi części przyznanego dofinansowania w formie zaliczki w jednej lub kilku transzach, przy czym pozostała kwota dofinansowania stanowi refundację części wydatków kwalifikowanych poniesionych wcześniej przez beneficjenta.
Rozwiązania ewidencyjne w zakresie zakwalifikowania środków finansowych (dotacji rozwojowej) otrzymywanych z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej do konkretnej grupy przychodów uzależnione jest od przeznaczenia dotacji i ich związku z działalnością operacyjną instytucji kultury:
- Jeżeli otrzymane środki pieniężne w ramach dotacji rozwojowej mają pośredni związek z działalnością operacyjną instytucji kultury, wówczas do ich kwalifikacji i prezentacji zastosowanie mają przepisy art. 3 ust. 1 pkt 32 lit. g) ustawy o rachunkowości. Określono w nim, że przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną, a w szczególności przychody związane z otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny, aktywów, w tym także środków pieniężnych na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych, należy odnosić na zwiększenie pozostałych przychodów operacyjnych.
- Gdy środki otrzymane w ramach dotacji rozwojowej mają bezpośredni związek z działalnością statutową i stanowią jedno z bezpośrednich źródeł finansowania podstawowej działalności operacyjnej instytucji kultury, wówczas dotacja ta powinna być ujęta jako przychody z podstawowej działalności statutowej.
- Otrzymanie środków finansowych na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia środków trwałych, w tym także środków trwałych w budowie oraz prac rozwojowych, czy też równowartości nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych sfinansowanych ze środków Unii Europejskiej - następuje w korespondencji z kontem rozliczeń międzyokresowych przychodów. Zaliczone do rozliczeń międzyokresowych przychodów kwoty zwiększać będą stopniowo pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych od środków trwałych lub kosztów prac rozwojowych sfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.
Przykład:
Instytucja kultury otrzymała środki pomocowe na zakup środka trwałego w wysokości 120.000 zł. Roczna stopa amortyzacji wynosi 20%.
Ewidencja księgowa będzie przebiegać następująco:
- Wpływ środków pieniężnych z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej na rachunek bankowy jednostki - 120.000 zł:
Wn konto 131 „Rachunek bieżący” lub 139 „Inne rachunki bankowe”,
Ma konto 840 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” (analityka: Środki z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej).
- Zakup środka trwałego - 120.000. zł:
Wn konto 011 „Środki trwałe”,
Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” lub 240 „Pozostałe rozrachunki”, 131 „Rachunek bieżący”, 139 „Inne rachunki bankowe”.
- Miesięczny odpis amortyzacyjny od dokonanego zakupu środka trwałego ze środków Unii Europejskiej - 2.000 zł:
120.000 * 20% - 24.000 - odpis roczny
24.000/12 m-cy - 2.000 zł - odpis miesięczny
Wn konto 400 „Koszty według rodzajów” lub konto zespołu 5 (analityka: Amortyzacja),
Ma konto 070 „Odpisy umorzeniowe środków trwałych (wartości niematerialnych i prawnych)”.
- Zarachowanie do pozostałych przychodów operacyjnych równolegle do dokonanych odpisów amortyzacyjnych - 2.000 zł:
Wn konto 840 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów” (analityka: Środki z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej),
Ma konto 760 „Pozostałe przychody operacyjne” (analityka: Środki z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej).
Podstawa prawna:
- Ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. nr 13, poz. 123 z późn. zm.).
- Ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 249, poz. 2104 z późn. zm.).
- Ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240).
- Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).
Dorota Skrzypska
doktorant Instytutu Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego,
kierownik Sekcji Finansowo-Księgowej jednostki sektora finansów publicznych