Szansa na lepszą infrastrukturę – Biuletyn Finanse Publiczne

W Polsce brak odpowiedniej infrastruktury ogranicza możliwości rozwoju i zniechęca do inwestowania. Szansę na poprawę tego stanu daje partnerstwo publiczno-prywatne.

Według badań instytutu IPSOS na zlecenie Kancelarii Stopczyk & Mikulski przy współpracy PAIiIZ oraz PKPP Lewiatan, aż 62 proc. badanych oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych w Polsce uważa, że wprowadzenie przepisów regulujących PPP mogłoby sprzyjać wzrostowi inwestycji zagranicznych w Polsce i inwestycji w ogóle. Infrastruktura to dobro publiczne i finansowanie jej rozwoju przypisane jest państwu i samorządom. Szacunkowe dane wskazują, że wydatki na nią z budżetu państwa wynoszą 1 proc. całości wydatków budżetowych. W sytuacji bardzo dużego niedoboru inwestycji i środków publicznych na nie, partnerstwo publiczno-prywatne może się stać dobrym sposobem na rozwój infrastruktury. Dlaczego? Dlatego, że uwalnia fundusze, daje szansę na lepszą jakość usług dzięki transferowi technologii z sektora prywatnego do sektora publicznego. Ponadto charakterystyka PPP wymusza optymalizację podziału ryzyka między partnerów, przy czym ważne jest, że kluczem do PPP jest podział ryzyka związanego z projektem, który zapewnia, iż zarządza nim strona, która potrafi to robić lepiej. Najogólniej mówiąc, PPP jest po prostu techniką finansową wykorzystywaną do konkretnego projektu. Chociaż definicji samego partnerstwa jest kilka.

Firmy są zainteresowane

Z sygnałów klientów polskich i zagranicznych wynika, że są zainteresowani różnymi formami partnerstwa z jednostkami samorządu terytorialnego. Chcą budować infrastrukturę, angażować się w przedsięwzięcia, które będą zwiększać atrakcyjność terenów inwestycyjnych, a tym samym całego otoczenia, w którym funkcjonują. Prawnicy w doktrynie spierają się, wskazując na niejednolitość definicyjną partnerstwa publiczno-prywatnego. Jednakże bezsporne jest, iż jest ono formą długoterminowej współpracy sektora prywatnego i publicznego przy przedsięwzięciach, których celem jest wykonywanie zadań publicznych. Istotnym argumentem dla PPP jest wykorzystanie umiejętności sektora prywatnego, jego innowacyjności i sposobów zarządzania do tworzenia infrastruktury w obszarze społecznym, czyli np. edukacji, ochronie zdrowia, oraz w obszarze ekonomicznym, np. w transporcie, usługach komunalnych, ochronie środowiska.

Można uzyskać oszczędności

Jak wiadomo, wykorzystanie środków pomocowych przeznaczonych np. na rozbudowę infrastruktury wiąże się z koniecznością wniesienia określonych środków własnych. Przy niejednokrotnie trudnej sytuacji budżetowej poszczególnych jednostek trudno liczyć na szybkie i skuteczne zgromadzenie środków własnych. Samorządy poszukują więc funduszy na swoje zadania publiczne z różnych źródeł. Samorządowcy zdają sobie sprawę, że jeżeli nie znajdą partnera, wielu planów inwestycyjnych nie zrealizują albo zrealizują znacznie mniej, niżby mogli, gdyby środki takie lub partnera posiadali. Powszechne stosowanie PPP może przysporzyć znacznych oszczędności wynikających z obniżki zarówno kosztów inwestycyjnych, jak i kosztów świadczenia usług użyteczności publicznej. Oszczędności te mogą powstać, choć teoretycznie wyższy jest koszt pozyskania kapitału przez partnera prywatnego.

Trud się opłaci

PPP ujmowane jest w różne formy organizacyjne, można jednak określić pewien zestaw cech wspólnych. Jest to współpraca długoterminowa, oparta na oczekiwanym "efekcie końcowym", gdzie partner prywatny zapewnia wykonanie poszczególnych elementów zadania, a podmiot publiczny koncentruje się na określeniu celów, i gdzie oczywiście mamy podział ryzyka. Transakcje typu PPP są skomplikowane i czasochłonne. Jednym z najważniejszych czynników ich powodzenia jest bowiem proces należytego przygotowania.

Nikt nie ma jednak wątpliwości, że warto to robić. Zakres prac w ramach PPP obejmuje m.in. budowę lub modernizację obiektów infrastrukturalnych oraz przejęcie przez sektor prywatny świadczenia określonych usług, np. zaopatrzenia w wodę. W takim wypadku strona publiczna nie pozbywa się własności i nie obciąża budżetu publicznego, a jednocześnie zapewnia ciągłość usług komunalnych.

Co na to Unia

Unia Europejska nie definiuje jednoznacznie PPP, zakreśla jedynie pewne ramy, w których mieszczą się relacje między sektorem publicznym i prywatnym. Z wytycznych Komisji Europejskiej wynika, iż w systemie PPP istotne jest zapewnienie konkurencji, zabezpieczenie interesu publicznego, pełna spójność z przepisami dotyczącymi pomocy państwa, wybór najodpowiedniejszego modelu partnerstwa i odpowiednie cele oraz najbardziej optymalny sposób wykorzystania środków.

Źródło: www.partnerstwopublicznoprywatne.info