Orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej z dnia z dnia 13 października 2006 r. 0965-DB/96/06 – Biuletyn Finanse Publiczne

ORZECZENIE
Regionalnej Komisji Orzekającej
z dnia 13 października 2006 r.
0965-DB/96/06

Na podstawie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 17  grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114, z późn. zm. Regionalna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO w  P. w składzie:

Przewodniczący: Beata Rodewald-Łaszkowska
Członkowie: Lech Dworaczyk
Grażyna Jakubowicz
Protokolant: Marlena Ziętek
Oskarżyciel Z-ca RzDFP Marek Ślusarczyk

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13  października 2006 r. przy udziale stron, sprawy z wniosku o ukaranie Nr  RD-104/2006 z dnia 22 sierpnia 2006 r. (pismo z dnia 22 sierpnia 2006 r.), złożonego przez oskarżyciela, przeciwko:
Pani Ewie W., pełniącej w czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych (jak i obecnie) funkcję Kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego w K.

obwinionej o

umyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. Nr 14 z  2005 r., poz. 114 ze zm.) a w czasie popełnienia czynu z art.138 ust. l pkt 1  ustawy o finansach publicznych polegające na niedochodzeniu wymagalnych opłat z  tytułu użytkowania wieczystego gruntu w kwocie 33.871,54 zł od dłużnika Fabryki Urządzeń F. S.A. w K.: Fabryka Urządzeń F. S.A. w K. w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 1 marca 2006 r. zalegała z opłatami z tytułu wieczystego użytkowania gruntu. Działania te zostały podjęte dopiero w trakcie kontroli NIK, poprzez wysłanie po upływie 346 dni od terminu płatności, do zobowiązanego podmiotu – F. S.A. w K pierwszego wezwania do zapłaty.
Powyższe stanowiło naruszenie przepisów art.92 pkt 2 ustawy o finansach publicznych
(art. 138 pkt 1 nowej ustawy).

orzeka

1. Uznaje obwinioną Panią Ewę W., pełniącą w  czasie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych (jak i obecnie) funkcję Kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego w K. winną umyślnego popełnienia czynu polegającego na niedochodzeniu wymagalnych opłat z  tytułu użytkowania wieczystego gruntu w kwocie 33.871,54 zł od dłużnika Fabryki Urządzeń F. S.A., która w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 1 marca 2006 r. zalegała z opłatami z tytułu wieczystego użytkowania gruntu, tj. winną naruszenia dyscypliny finansów publicznych z art. 8 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.), a w czasie popełnienia czynu z art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.). Powyższy czyn w czasie popełnienia stanowił naruszenie przepisów art. 92 pkt 2 i art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z  2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21  sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), a w czasie orzekania stanowi naruszenie przepisów art. 138 pkt 1  i art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21  sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
2. Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 17  grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.) odstępuje od wymierzenia kary.
3. Na podstawie art. 167 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze zm.) obciąża obwinioną kosztami postępowania w wysokości 197,72 zł.

Pouczenie

Od orzeczenia przysługuje stronom odwołanie do Głównej Komisji Orzekającej, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa, w  terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem tutejszej Regionalnej Komisji Orzekającej.

UZASADNIENIE

Działając na podstawie przepisu art. 109 w  związku z art. 42 ust. l oraz art.46 pkt 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o  odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. nr 14, poz. 114 ze zmianami) Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych wystąpił w dniu 22 sierpnia 2006 r. do Regionalnej Komisji Orzekającej w  Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w P. wnioskiem o ukaranie karą nagany Pani Ewy W. – Kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego w K. za umyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu art. 5 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych {Dz. U. nr 14 z 2005r. poz.114) a w czasie popełnienia czynu w rozumieniu art.138 ust. l pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez niedochodzenie wymagalnych opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu w kwocie 33.871,54 zł od dłużnika Fabryki Urządzeń F. S.A. w K. Fabryka Urządzeń F. S.A. w K. w  okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 1 marca 2006 r. zalegała z opłatami z tytułu wieczystego użytkowania gruntu.

Powyższe – w ocenie Rzecznika – stanowiło naruszenie przepisów art. 92 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o  finansach publicznych, a w obecnym stanie prawnym stanowi naruszenie art.l38 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych.

Jako dowody potwierdzające popełnienie naruszenia dyscypliny finansów publicznych  Rzecznik wskazał:

• zawiadomienie wraz z załącznikami – zał. Nr  1
• pismo Obwinionej z dnia 4.07.2006 r. wraz z  załącznikiem – zał. Nr 2

Rozpoznanie sprawy nastąpiło na rozprawie w  dniu 13 października 2006 r. przy udziale stron. Obwiniona Ewa W. oświadczyła, że Fabryka Urządzeń F. S.A. w K. jednym z największych zakładów w mieście i  zatrudnia około 1500 osób. Wskazała, że znała problemy finansowe tej firmy, gdyż brała udział w spotkaniach u Prezydenta z kierownictwem i  przedstawicielami załogi F. S.A., którzy prosili o wyrozumiałość. O problemach tej firmy wiedzieli także radni Miasta K. O istnieniu problemów firmy F. S.A. świadczy postanowienie Sądu Rejonowego w K. w sprawie zatwierdzenia układu pomiędzy dłużnikiem, czyli Fabryką a wierzycielami, w których gronie znalazło się także Miasto K. w zakresie należności z tytułu użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa za 2004 rok. Zadłużenie tej firmy wobec Urzędu Miejskiego w K. na początek 2005 r. wyniosło 1.600.000 zł., a na koniec roku niecałe 600.000 zł. Zaległość uregulowana została do końca I kwartału 2006 r. Firma F. S.A. dokonywała wpłat w ciągu roku. Wiadome było, że firma reguluje zobowiązania w miarę możliwości i w związku z tym nie chciano obciążać jej dodatkowymi kosztami egzekucyjnymi. Obwiniona poinformowała, że dodatkowe koszty naliczone tej firmie przez Urząd Skarbowy wyniosły 40.000 zł. Przyznała, iż powinna wszcząć postępowanie egzekucyjne, ale miała też świadomość, że firma ta płaci. Na koniec I kwartału 2006 r. uregulowane zostały wszystkie zaległości. W roku 2006 r. firma płaci raty wynikające z zawartego układu. Dzięki pomocy firma istnieje, rozwija się, zamierza zatrudnić dodatkowych pracowników. Obwiniona przyznała, że Wojewodzie należą się odsetki i odsetki te zostały przekazane.

Pani Ewa W. zwróciła uwagę, że przepisy prawa nie precyzują w jakim terminie należy wszcząć postępowanie windykacyjne, są przewidziane jedynie terminy przedawnienia roszczeń. W omawianym przypadku nie było zagrożenia, ponieważ termin przedawnienia dla tych należności wynosi 3  lata. Natomiast firma spłaciła zaległość wraz z odsetkami po upływie niespełna roku. Nie powstała żadna szkoda. Obwiniona zwróciła się o uwzględnienie podanych okoliczności oraz tego, że firma ta cały czas płaciła, nie było miesiąca, w którym zaprzestałaby wpłaty. Oświadczyła, że gdyby doszło do  zaniechania dokonywania wpłat, podjęłaby kroki w celu wyegzekwowania zaległości z wszystkich tytułów.

Odnośnie egzekwowania zaległości od innych dłużników Obwiniona przyznała, że w podobnych sprawach nie czeka się tak długo. To był jedyny przypadek, gdyż chciano pomóc wyjść firmie z kłopotów. Obwiniona oświadczyła, że decyzję o wstrzymaniu postępowania windykacyjnego podjęła sama. Kończąc składanie wyjaśnień Obwiniona wniosła o umorzenie postępowania ze względu na brak szkody.

Regionalna Komisja Orzekająca ujawniła i  dopuściła jako dowód w sprawie:

• zawiadomienie wraz z załącznikami – stanowiące zał. Nr 1 do wniosku o ukaranie,
• pismo Obwinionej z dnia 04.07.2006 r. wraz z załącznikiem – stanowiące zał. Nr 2 do wniosku o ukaranie,
• wyjaśnienia pisemne i ustne Obwinionej złożone na rozprawie.

Na tej podstawie Komisja ustaliła i zważyła, co następuje:

W dniu 12.07.2006 r. Dyrektor Delegatury Najwyższej Izby Kontroli w P. zawiadomił Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych w Urzędzie Miejskim w  K. poprzez niedochodzenie wymagalnych opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu w kwocie 33.871,54 zł od dłużnika Fabryki Urządzeń F. S.A. w K.

Jako osobę odpowiedzialną za ujawnione nieprawidłowości Zawiadamiający wskazał Panią Ewę W. pełniącą funkcję Kierownika Wydziału Podatków i Opłat. Fabryka Urządzeń F. S.A. w K. w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 1 marca 2006 r. zalegała z opłatami z tytułu wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa w kwocie 33.871,54 zł. Pierwsze (i jedyne) wezwanie do zapłaty zostało wysłane do zobowiązanego podmiotu , tj. F. S.A. dnia 10 lutego 2006 r., po upływie 346 dni od terminu płatności. W tym czasie w Urzędzie przeprowadzana była przez NIK kontrola w zakresie powiązań budżetów jednostek samorządu terytorialnego z budżetem państwa za 2005 r. Zaległa wierzytelność została uiszczona przez dłużnika 1 marca 2006 r. W 2005 r. kilkakrotnie przeprowadzone zostały przez pracownika Wydziału Podatków i  Opłat Urzędu Miejskiego w K. i rozmowy z dłużnikiem na okoliczność wezwania do  zapłaty należności z tytułu wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa. Świadczą o tym sporządzone notatki służbowe przez Specjalistę w Wydziale Podatków i Opłat UM w K. – Panią Sylwię G. jak i pisma pełnomocnika Zarządu F. S.A. – Pani Marioli O.

W czasie zarzucanego naruszenia (i nadal) funkcję Kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego w K. pełniła Pani Ewa W. Z karty jej stanowiska pracy wynika, że do zakresu obowiązków Obwinionej należał m.in. nadzór nad ewidencją i windykacją podatków i innych należności w zakresie dochodów własnych i zleconych. Zakres obowiązków został przyjęty przez Panią Ewę W. do wiadomości i stosowania w dniu 15 marca 2005 r., co Obwiniona potwierdziła podpisem.

Obwiniona w trakcie składania wyjaśnień przyznała, że decyzję o wstrzymaniu windykacji podjęła samodzielnie.

Komisja wskazuje, że F. S.A. w terminie do 31 marca 2005 r. zobowiązana była do uiszczenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa za rok 2005. Termin do  uiszczenia opłaty za dany rok z góry, do 31 marca został nałożony przez ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w art. 71 ust. 4. Gospodarujący zasobem nieruchomości Skarbu Państwa mają obowiązek naliczania tych należności oraz prowadzenia ich windykacji, co z kolei wynika z art. 23  ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy.

Prawdą jest, co podnosiła Obwiniona, że przepisy prawa nie określają terminu w jakim należy przystępować do czynności windykacyjnych, w przypadku gdy podmiot zobowiązany do zapłaty nie czyni tego w  terminie. W ocenie Komisji nie można jednak zgodzić się z twierdzeniem, że może to nastąpić w dowolnym czasie, byleby tylko nie dopuścić do przedawnienia roszczenia. Trzeba bowiem pamiętać, że działanie w sferze jednostek sektora finansów publicznych pociąga za sobą pewne konsekwencje, a mianowicie zastosowanie tu mają ogólne zasady gospodarowania finansami publicznymi.
W myśl art. 92 pkt 2 ustawy z dnia 26  listopada 1998 r. o finansach publicznych (obowiązującej do 31 grudnia 2005 r.), jak i art. 138 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (obowiązującej od 1 stycznia 2006 r.) pobieranie dochodów winno następować nie tylko w terminach ale i na zasadach wynikających z  obowiązujących przepisów. Wydaje się oczywiste, że dochody (czy to budżetu państwa, czy budżetu j.s.t.) winny być pobierane w terminach przypisanych prawem, bowiem tylko wtedy możliwe jest prawidłowa realizacja budżetu. Skoro na  zarządzających nieruchomościami Skarbu Państwa nałożony został – co wykazano powyżej – obowiązek windykacji należności związanych z opłatami z tytułu użytkowania wieczystego gruntów to należy uznać, że czynności zmierzające do  wyegzekwowania należności powinny być podjęte bez zbędnej zwłoki, czyli w  możliwie najkrótszym terminie. Termin 346 dni nie może być uznany za  odpowiedni. Prowadzona w Urzędzie Miejskim w K. praktyka windykowania innych należności pozwala przypuszczać, że podobnie ta kwestia była rozumiana przez Obwinioną i pracowników kierowanego przez nią Wydziału.

W ocenie Komisji zaniechanie dochodzenia należności za rok 2005 z tytułu wieczystego użytkowania gruntów Skarbu Państwa w kwocie 33.871,54 zł od Fabryki Urządzeń F. S.A. należy zakwalifikować jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, a w poprzednim stanie prawnym z art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z  dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych. Osobą odpowiedzialną za  powyższe naruszenie jest Pani Ewa W., której przypisano obowiązki w tym zakresie i która zadecydowała o wstrzymaniu dochodzenia należności. Komisja uznała, że naruszenie dyscypliny finansów publicznych zostało popełnione umyślnie, bowiem Obwiniona zadecydowała o zaniechaniu dochodzenia należności od  F. S.A., mimo iż wiedziała iż jest zobowiązana do ich dochodzenia. A zatem Pani Ewa W. działała świadomie, licząc się z ewentualnymi konsekwencjami takiej „decyzji”.

Rozpoznając sprawę Komisja dostrzegła złożoność problemu z jakim przyszło borykać się Obwinionej. Z jednej strony dbałość o dobro finansów publicznych nakazywała dochodzić należności od  dłużnika, z drugiej zaś strony świadomość trudnej sytuacji firmy powodowała odkładanie czynności windykacyjnych. Nie bez znaczenia dla sprawy pozostawał fakt, że F. S.A. zapewniała pracę wielu mieszkańcom regionu, a także była podatnikiem podatku od nieruchomości, stanowiącego dochód budżetu Miasta K.
Trzeba również przyznać, że Obwiniona spowodowała, że podlegli jej pracownicy na bieżąco kontaktowali się z  przedstawicielami dłużnika i przypominali o zaległościach w opłacie. Wydział Podatków i Opłat prowadził też stały monitoring wszelkich rozliczeń z F. S.A., co niejako pozwalało na ocenę kondycji finansowej tej firmy. Obwiniona brała udział w spotkaniach z przedstawicielami firmy, którzy zapewniali, że wywiążą się ze wszelkich zobowiązań. Powyższe pozwala stwierdzić, że Obwinionej nie było obojętne dobro finansów publicznych.
Komisja uznała, że mimo umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych zasadne jest orzeczenie o odstąpieniu od  wymierzenia kary wobec Pani Ewy W. Stanowisko Komisji podyktowane zostało okolicznościami sprawy, pobudkami jakimi kierowała się Obwiniona, a także jej dotychczasową niekaralnością. Wniosek Obwinionej o umorzenie postępowania nie znalazł aprobaty Komisji, gdyż uznano go za zbyt daleko idący.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z  art. 167 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za  naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 14, poz. 114 ze  zm.).